कुनै ठाउँको सुन्दरता तस्बिरमा हेरेर कति नै बुझ्न सकिएला र ? तस्बिरले आँखालाई दृश्य दिन सक्छ, तर त्यस ठाउँसम्म पुग्दाको थकान, बाटोमा बगेको पसिना, चिसो हावाले छोएको अनुहार, उकालोमा बढेको मुटुको धड्कन र गन्तव्यमा पुग्दा मनभित्र उम्रिएको आनन्दलाई कैद गर्न सक्दैन । केही ठाउँ यस्ता हुन्छन्, जसलाई आँखाले हेर्नुभन्दा पहिले खुट्टाले यात्रा गर्नुपर्छ, शरीरले कठिनाइ सहनुपर्छ र अन्ततः मनले त्यस ठाउँको वास्तविक सौन्दर्य महसुस गर्नुपर्छ ।

गोसाइँकुण्ड मेरो लागि त्यस्तै एउटा ठाउँ बन्यो—जहाँ यात्रा केवल पहाड चढ्नु थिएन, प्रकृतिसँग भेट्नु थियो, आस्थासँग जोडिनु थियो र आफूभित्रको धैर्यलाई चिन्ने अवसर थियो । गोसाइँकुण्ड जाने योजना बनाउँदा मनमा उत्साह धेरै थियो । फोटो र भिडियोमा देखेको त्यो निलो ताल, वरिपरि उभिएका अग्ला पहाड, बादलसँग लुकामारी खेल्ने डाँडाहरू र धार्मिक आस्थाले भरिएको त्यो तीर्थस्थललाई आफ्नै आँखाले हेर्ने इच्छा धेरै पहिलेदेखि थियो । तर तस्बिरमा देखिएको गोसाइँकुण्ड र त्यहाँ पुग्नुपर्ने वास्तविक बाटोबीच कति ठूलो दूरी रहेछ भन्ने कुरा यात्रा सुरु गरेपछि मात्र थाहा भयो । २०८२ भदौ १२ गते हाम्रो चार जनाको टोली बिहान नहुँदै सिमसिमे पानी पर्दै गर्दा बाइकमा गोसाइँकुण्डको यात्रामा निस्कियौँ । धुन्चे पुगेर खाना खाई मोटरसाइकल त्यहीँ नजिकै बन्दोबस्त गरी धुन्चेबाट हाम्रो पैदल यात्रा सुरु भयो ।

चिसो हावा, काँधमा झोला, हातमा लौरो र मनमा एउटै लक्ष्य—गोसाइँकुण्ड पुग्ने । धुन्चे पछाडि छोड्दै गर्दा सुरुको बाटोले खासै डर देखाएन । बाटो सामान्य लाग्यो । मनले सोच्यो, “यति गाह्रो त नहोला ।” तर केही समयपछि उकालोले विस्तारै आफ्नो वास्तविक परिचय दिन थाल्यो । कतै ढुंगाले भरिएको बाटो, कतै साँघुरो गोरेटो, कतै जंगलको बीचबाट जाने बाटो, कतै डाँडाको छेउ हुँदै अघि बढ्ने बाटो, अनि हरेक मोडपछि फेरि अर्को उकालो । पछाडि फर्केर हेर्दा धुन्चे र तलको संसार विस्तारै सानो हुँदै गएको देखिन्थ्यो । अगाडि हेर्दा भने पहाडमाथि पहाड थपिँदै गएका थिए । त्यो क्षणमा पहिलोपटक महसुस भयो, हामी साँच्चिकै पहाडको वास्तविक उचाइमा प्रवेश गरिरहेका रहेछौँ ।

केही पर पुगेपछि बाटोले हामीलाई घना जंगलभित्र लग्यो । चारैतिर अग्ला रूखहरू थिए । रूखका हाँगाबीचबाट छिरेका घामका किरणहरू कतै जमिनमा सुनौला धर्साजस्ता देखिन्थे, कतै बादलले घाम छेकिदिँदा जंगलले अचानक आफ्नो चेहरा मलिन र गम्भीर बनाउँथ्यो । हावाले पातहरू हल्लाउँदा निस्कने आवाज आफैंमा गहिरो संगीतजस्तो लाग्थ्यो । कहिलेकाहीँ टाढाबाट चराको सुरिलो आवाज आउँथ्यो, हामी एकोहोरो भएर सुन्थ्यौँ । केही क्षणपछि फेरि आफ्नै पाइला सुनिन्थ्यो । सहरमा बानी परेको कानका लागि त्यो शान्ति अनौठो थियो । त्यहाँ न गाडीको हर्न थियो, न मानिसहरूको हतारो, न बजारको कोलाहल—थियो त केवल जंगलको सास, पहाडको मौनता, हावाको स्पर्श अनि हतारमा गन्तव्य पछ्याइरहेका आफ्नै पाइला ।

त्यो जंगलले मलाई एउटा कुरा सिकायो—प्रकृति कहिल्यै चिच्याएर आफ्नो सुन्दरता देखाउँदैन । ऊ मौन हुन्छ, तर त्यही मौनतामा सबैभन्दा गहिरो संगीत लुकेको हुन्छ । तर त्यो शान्तिभित्र एउटा ठूलो चुनौती पनि थियो—उकालो । उकालो सकिएला भनेर सोचेको ठाउँमा फेरि अर्को उकालो सुरु हुन्थ्यो । एउटा डाँडा पार गर्‍यौँ, अगाडि अर्को डाँडा उभिएको हुन्थ्यो । त्यतिबेला हातमा समातेको लौरो साँच्चिकै साथी जस्तो लाग्थ्यो । एक पाइला लौरोमा भर, अर्को पाइला अगाडि, फेरि केही पाइला, फेरि रोकिएर सास, पानीको एक घुट्को, अनि फेरि यात्रा—यस्तै यस्तै…

कहिलेकाहीँ शरीरले अब सकिँदैन जस्तो गर्थ्यो, खुट्टाहरूले विश्राम माग्थे, तर मनले भने एउटै कुरा भनिरहेको हुन्थ्यो—अझै केही परसम्म जानुछ । त्यो यात्रा गन्तव्यभन्दा बढी धैर्यको परीक्षा बनिरहेको थियो । “अब कति टाढा होला ?” भन्ने प्रश्न मनमा पटक–पटक आउँथ्यो । तर पहाडले दूरीको उत्तर कहिल्यै सजिलै दिँदैन । अगाडि देखिएको उकालो पार गरेपछि गन्तव्य आउँछ जस्तो लाग्छ, तर त्यसमाथि फेरि अर्को बाटो खुल्छ । त्यसैले गोसाइँकुण्डको बाटोले विस्तारै एउटा गहिरो कुरा सिकाउँदै थियो—जीवनमा पनि धेरैपटक हामीले अन्तिम उकालो यही हो भन्ने सोचिरहेका हुन्छौँ, तर अगाडि फेरि अर्को चुनौती उभिएको हुन्छ । गन्तव्यसम्म पुग्ने शक्ति भने त्यहीँ जन्मिन्छ, जहाँ हामी हार मान्न खोजिरहेका हुन्छौँ ।

यात्राको अर्को सुन्दर पक्ष थियो—बाटोमा भेटिएका मानिसहरू । कोही हामीभन्दा अगाडि हिँडिरहेका हुन्थे, कोही पछाडिबाट आइरहेका । कसैको अनुहारमा थकान, कसैको अनुहारमा उत्साह । कोही परिवारसँग आएका, कोही साथीहरूसँग, कोही एक्लै तीर्थयात्रामा निस्किएका । तर सबैको गन्तव्य भने एउटै थियो—गोसाइँकुण्ड । अपरिचित मानिसहरू पनि केही घण्टामै आफ्नै यात्राका सारथी जस्ता लाग्न थाल्थे । कसैले बाटो छोडिदिन्थ्यो, कसैले मुस्कुराउँदै हौसला दिन्थ्यो, कसैले “बिस्तारै जानुस्” भन्थ्यो, कसैले आफूले पार गरेको बाटोको अनुभव सुनाउँथ्यो । त्यहाँ पुगेर लाग्यो, यात्रामा मानिसहरू भेटिँदैनन् मात्र, उनीहरू सम्झनाहरू बनेर साथ फर्किन्छन् ।

लामो उकालोपछि बाटोमा देखिने साना होटलहरूले पनि ठूलो खुसी दिन्थ्यो । होटल देख्नेबित्तिकै मनले राहतको सास फेर्थ्यो—अब केही बेर बस्न पाइन्छ । चिसो मौसममा तातो चिया हातमा समातेर बस्दा त्यसको स्वाद सामान्य दिनको भन्दा कैयौँ गुणा मिठो लाग्थ्यो । खाना पनि त्यस्तै । सायद खाना असाध्यै विशेष भएर मात्र होइन, भोक र थकानले सामान्य कुरालाई पनि विशेष बनाइदिएको थियो । होटलभित्र यात्रुहरूको आफ्नै संसार हुन्थ्यो—कोही खाना खाइरहेका, कोही खुट्टा मिचिरहेका, कोही झोला मिलाइरहेका, कोही अर्को दिनको यात्राका बारेमा कुरा गरिरहेका, कोही थकित भएर चुपचाप बसिरहेका ।

ती साना होटलहरू केवल खाना र बस्ने ठाउँ थिएनन् । ती कठिन यात्राका बीचमा यात्रुलाई केही क्षणका लागि न्यानोपन दिने आश्रय थिए । त्यहाँका स्थानीय मानिसहरूको सरलता र मेहनत देख्दा पनि मन छोइन्थ्यो । कठिन पहाडी भूगोलमा जीवन चलाइरहेका उनीहरू आफैं पनि त्यो यात्राको एउटा महत्वपूर्ण हिस्सा थिए । जति माथि पुग्यौँ, प्रकृति उति भव्य हुँदै गयो । जति माथि पुग्दै गयौँ, प्रकृतिले आफ्नो रूप पनि परिवर्तन गर्दै गयो । तल देखिएको हरियाली विस्तारै फरक हुँदै गयो । हावा अझ चिसो भयो । आकाश अझ नजिक आएजस्तो लाग्यो । बादलहरू कहिले तल, कहिले छेउमा, कहिले पहाडको टुप्पोमाथि तैरिरहेका देखिन्थे । कहिलेकाहीँ बादलले पूरा बाटो छोपिदिन्थ्यो । केही परसम्म मात्र देखिन्थ्यो । फेरि केही समयपछि कुहिरो हट्थ्यो र अचानक विशाल पहाड आँखाअगाडि खुल्थ्यो । त्यो दृश्य हेर्दा लाग्थ्यो—प्रकृतिले आफ्ना सुन्दर दृश्यहरू एकैपटक देखाउँदैन रहेछ ।

दुई दिनको यात्रामा बिस्तारै उचाइ बढ्दै गयो । गोसाइँकुण्ड समुद्री सतहबाट करिब ४,३८० मिटर उचाइमा रहेको ठाउँ हो । यति उचाइमा पुग्दा शरीरले पनि आफ्नो अवस्था सम्झाउन थाल्छ—सास छोटो भएजस्तो लाग्नु, टाउको भारी हुनु, कमजोरी महसुस हुनु, केही पाइला हिँड्दा नै थकान बढ्नु । त्यतिबेला बल्ल बुझिन्छ—पहाड सुन्दर मात्र छैन, उसले आफ्नो नियम पनि राख्छ । बिस्तारै हिँड्नु, शरीरको संकेत बुझ्नु र आवश्यक ठाउँमा आराम गर्नु त्यहाँको यात्राको महत्वपूर्ण हिस्सा रहेछ । तर शरीरले थकान महसुस गरिरहँदा पनि मन भने गन्तव्यको कल्पनाले उत्साहित थियो ।

लौरिबिनायक छिचोलेपछि पहिलो कुण्ड सरस्वती कुण्ड, दोस्रो भैरव कुण्ड अनि आयो त्यो अविस्मरणीय क्षण—गोसाइँकुण्डको पहिलो दर्शन । उकालो, भन्ज्याङ र गोरेटोसँग साटिएका अनगिन्ती पाइलाहरू, चिसो हावा, थाकेको शरीर र अन्ततः गोसाइँकुण्ड । पहिलोपटक ताल आँखाअगाडि देखिँदा केही क्षणका लागि साँच्चिकै मन रोकिएजस्तो भयो । त्यो निलो पानी, वरिपरि उभिएका शान्त पहाडहरू, माथिबाट फैलिएको निलो आकाश, बादलको लुकामारी, चिसो हावाको स्पर्श र सबैभन्दा माथि त्यहाँ फैलिएको एउटा अवर्णनीय शान्ति । त्यो दृश्यलाई केवल “सुन्दर” भनेर वर्णन गर्नु अन्याय हुन्छ । किनकि त्यो सुन्दरता हेर्ने मात्र होइन, मनले महसुस गर्ने र तनले सुम्सुम्याउने सुन्दरता थियो ।

जुन खुट्टाले केही समयअघिसम्म थकानका कारण पाइला चाल्न गाह्रो मानिरहेका थिए, त्यही खुट्टाले तालको किनारमा पुग्दा आफूले पार गरेको बाटोमाथि गर्व गरिरहेका थिए । त्यो क्षणमा लाग्यो, “हो, यही दृश्यका लागि त यति टाढा आएका रहेछौँ ।” शरीर थाकेको थियो, खुट्टा दुखिरहेका थिए, तर मन भने कुनै अनौठो उत्सवमा थियो । त्यो थकान अब थकानजस्तो लागेन—गोसाइँकुण्डको दर्शनले थकानलाई नै आनन्दमा परिवर्तन गरिदिएको थियो ।

गोसाइँकुण्ड: ताल मात्र होइन, बहुआयामिक आस्थाको धरोहर पनि हो । गोसाइँकुण्डको सुन्दरता केवल यसको निलो पानीमा सीमित छैन । यो स्थान हिन्दू धर्मावलम्बीहरूका लागि गहिरो धार्मिक आस्थासँग जोडिएको महत्वपूर्ण तीर्थस्थल पनि हो । धार्मिक मान्यताअनुसार गोसाइँकुण्ड भगवान् शिवसँग सम्बन्धित पवित्र स्थलका रूपमा श्रद्धापूर्वक मानिन्छ । समुद्र मन्थनका क्रममा निस्किएको विषका कारण संसारलाई बचाउन शिवले विष पिएपछि त्यसको प्रभाव शान्त पार्न आफ्नो त्रिशूलले पहाडमा प्रहार गरी पानी निकालेको र त्यही जलाशयसँग गोसाइँकुण्डको धार्मिक कथा जोडिएको विश्वास छ ।

त्यही आस्थाले होला, मानिसहरू यति कठिन बाटो पार गरेर पनि गोसाइँकुण्ड पुग्छन् । कसैका लागि यो केवल यात्रा होइन, यो तीर्थ हो । कसैका लागि यो केवल ताल होइन, यो श्रद्धाको प्रतीक हो । कसैका लागि यो केवल पहाड होइन, यो भगवान्सँग जोडिएको पवित्र भूमि हो ।

गोसाइँकुण्डसँग जोडिएको धार्मिक विश्वासले प्रकृतिलाई हेर्ने दृष्टि पनि फरक बनाइदिन्छ । तालको पानी केवल पानीजस्तो लाग्दैन । पहाड केवल ढुंगा र माटोले बनेको भूगोलजस्तो लाग्दैन । त्यहाँ प्रकृति र आस्था एकअर्कासँग मिसिएका देखिन्छन् ।

तालको वरिपरि रहेको धार्मिक वातावरणले यात्रालाई अझ गहिरो बनाउँछ । भगवान् शिवप्रतिको श्रद्धासँग जोडिएको मन्दिर तथा पूजा गर्ने स्थानमा पुग्दा यात्राको उद्देश्य केवल सुन्दर दृश्य हेर्नु रहेनछ भन्ने अनुभूति हुन्छ । कसैले हात जोडेर प्रार्थना गरिरहेको हुन्छ, कसैले फूल र अक्षता चढाइरहेको हुन्छ, कसैले मौन बसेर आफ्नो मनको कुरा भगवान्लाई सुनाइरहेको हुन्छ, कसैको ओठमा मन्त्र हुन्छ, कसैको आँखामा भावुकता । त्यहाँ उभिँदा लाग्छ—मानिस पहाड चढेर केवल तालसम्म पुगेको छैन, ऊ आफ्नो विश्वाससम्म पनि पुगेको छ । तीर्थयात्राको सुन्दरता नै सायद यही हो । बाटोले शरीरलाई गन्तव्यसम्म पुर्‍याउँछ, तर आस्थाले मनलाई त्यस गन्तव्यको वास्तविक अर्थ बुझाउँछ ।

जनैपूर्णिमाको समयमा गोसाइँकुण्ड पुग्दा त्यहाँको वातावरण अझै विशेष हुने रहेछ । टाढा–टाढाबाट मानिसहरू तीर्थयात्राका लागि आउँछन् । कसैको हातमा पूजा सामग्री हुन्छ, कसैको काँधमा झोला, कसैको अनुहारमा यात्राको थकान—तर सबैको मनमा एउटा छुट्टै श्रद्धा । पहाडमा मानौँ एउटा विशाल धार्मिक संसार नै उत्रिएको हुन्छ । होटलहरू यात्रुले भरिएका हुन्छन् । बस्ने ठाउँ सीमित हुन्छ । कतिपय मानिसहरू मिलेर बसिरहेका हुन्छन् । कसैले आफ्नो ठाउँ अर्को यात्रुलाई दिइरहेको हुन्छ । कठिनाइ धेरै हुन्छ, सुविधा सीमित हुन्छ, तर उत्साह कम हुँदैन ।

आस्था बलियो भएपछि कठिन बाटो पनि तीर्थको बाटो बन्ने रहेछ ।

त्यहाँ पुग्ने प्रत्येक व्यक्तिको आफ्नै कथा हुन्छ । कोही वर्षौँदेखिको इच्छा पूरा गर्न आएको, कोही परिवारको सुख–शान्तिको कामना लिएर आएको, कोही भगवान्प्रतिको श्रद्धाले, कोही आफ्नै मनलाई शान्त पार्न । तर गोसाइँकुण्डले सबैलाई समान रूपमा अँगालिरहेको हुन्छ । अनि आयो तीर्थयात्राको अर्को अविस्मरणीय क्षण—गोसाइँकुण्डको चिसो पानीमा डुबुल्की । चिसो पानी शरीरमा पर्नासाथ शरीर नै झस्किएजस्तो भयो । तर मनभित्र भने छुट्टै अनुभूति थियो । त्यो क्षणमा बाटोभरिका सबै दृश्य एकैपटक सम्झना आए—धुन्चे, जंगल, उकालो, लौरो, थकान, होटल, चिसो हावा, अनि अन्ततः गोसाइँकुण्ड । त्यो डुबुल्की केवल पानीमा शरीर डुबाउनु मात्र थिएन, त्यो यात्राभरि बोकेको थकानलाई केही क्षणका लागि बिर्सनु थियो ।

कसैका लागि त्यो धार्मिक शुद्धताको विश्वास थियो, कसैका लागि भगवान्प्रतिको श्रद्धा, कसैका लागि आत्मिक शान्ति । तर मेरो लागि त्यो क्षण लामो यात्राको एउटा सुन्दर पूर्णविरामजस्तो बन्यो । प्रकृतिको यस्तो उपहार, जसलाई शब्दले पूरा बयान गर्न सक्दैन । गोसाइँकुण्ड पुगेपछि एउटा कुरा बारम्बार मनमा आउँथ्यो—प्रकृतिले नेपाललाई कति ठूलो उपहार दिएको रहेछ । हामीसँग हिमाल, पहाड, ताल, जंगल, नदी, झरना छन्, तर ती सबैमध्ये गोसाइँकुण्डको आफ्नै छुट्टै आत्मा छ । त्यहाँको सौन्दर्य चम्किलो मात्र छैन, गम्भीर पनि छ । त्यो ताल शान्त छ, तर त्यसको वरिपरि उभिएका पहाडहरूले त्यसलाई विशाल बनाइदिएका छन् । बादल आउँछन्, केही क्षण तछाडमछाड गर्दै ताललाई आफ्नो नजिक लिन खोज्छन्, फेरि विस्तारै हट्छन् । घाम लाग्दा पानीको रङ फरक देखिन्छ, कुहिरो आउँदा दृश्य रहस्यमय हुन्छ, हावा चल्दा चिसो मात्र लाग्दैन, त्यसले आफूलाई हिमालको नजिक रहेको अनुभूति पनि गराउँछ । त्यहाँ उभिँदा लाग्छ—प्रकृतिले कुनै चित्रकारलाई बोलाएर चित्र बनाउन लगाएको होइन, आफैंले आफ्नो हातले बनाएको चित्र हो यो ।

गोसाइँकुण्डको सुन्दरता जोगाउने जिम्मेवारी पनि हाम्रो हो । यति सुन्दर ठाउँमा पुग्दा एउटा जिम्मेवारी पनि सम्झनुपर्छ । हामी प्रकृतिको सौन्दर्य हेर्न जान्छौँ, तर त्यो सौन्दर्य बिगारेर फर्किनु हुँदैन । हामीले बोकेको प्लास्टिक त्यहीँ छोड्नु हुँदैन । फोहोर जहाँ पायो त्यहाँ फाल्नु हुँदैन । तालको पवित्रता र वरिपरिको प्राकृतिक वातावरणलाई सम्मान गर्नुपर्छ । किनकि गोसाइँकुण्ड केवल हाम्रो पुस्ताको लागि मात्रै होइन, भोलिका पुस्ताले पनि यही निलो ताल, यही चिसो हावा, यही पहाड र यही शान्ति अनुभव गर्न पाउनुपर्छ । प्रकृतिले दिएको उपहार उपभोग गर्ने मात्र होइन, संरक्षण गर्ने जिम्मेवारी पनि हाम्रो हो ।

फर्किने बेलामा मन भने त्यहीँ रह्यो । गोसाइँकुण्ड पुगेपछि फर्किनुपर्ने दिन पनि आयो । जाँदा जुन उकालोले थकाएको थियो, फर्किँदा त्यही बाटो ओरालो बनेर अगाडि थियो । तर तीन दिनको यात्राले शरीरमा आफ्नो छाप छोडिसकेको थियो । खुट्टा दुखिरहेका थिए, शरीर थाकेको थियो, तर मन असाध्यै खुसी थियो । फर्किँदै गर्दा बारम्बार पछाडि फर्केर हेर्न मन लाग्थ्यो । त्यो ताल, ती पहाड, त्यो बाटो, ती होटलहरू, ती मानिसहरू, त्यो धार्मिक वातावरण, त्यो चिसो हावा—सबैलाई आँखामा कैद गरेर लैजान मन लाग्थ्यो । त्यो बेला एउटा कुरा गहिरोसँग महसुस भयो—केही ठाउँबाट हामी शरीर लिएर फर्किन्छौँ, तर मन भने त्यहीँ कतै छोडेर आउँछौँ ।

गोसाइँकुण्ड पनि मेरो लागि त्यस्तै ठाउँ बन्यो । एकपटक पुगेर मात्र सकिने यात्रा होइन रहेछ गोसाइँकुण्डको यात्रा । सजिलो पनि छैन—त्यहाँ पुग्न उकालो चढ्नुपर्छ, थकान सहनुपर्छ, चिसो सामना गर्नुपर्छ, उचाइसँग शरीरलाई मिलाउनुपर्छ । तर गन्तव्यमा पुगिसकेपछि लाग्छ—हरेक कठिन पाइला सार्थक रहेछ । किनकि त्यहाँ पुगेर केवल एउटा ताल देखिँदैन; त्यहाँ प्रकृतिको विशालता देखिन्छ, आस्थाको गहिराइ देखिन्छ, स्थानीय मानिसहरूको संघर्ष देखिन्छ, यात्रुहरूको उत्साह देखिन्छ, आफ्नै धैर्य देखिन्छ । र सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा—आफूभित्रको एउटा शान्त कुनासँग भेट हुन्छ । त्यसैले गोसाइँकुण्ड केवल घुम्न जाने ठाउँ मात्रै होइन; यो एउटा तीर्थयात्रा हो, यो एउटा प्रकृतिसँगको गहिरो साक्षात्कार र संवाद हो ।

यति कठिन बाटो पार गरेर पुगेपछि पनि फेरि त्यही बाटो हिँड्न मन लाग्ने ठाउँ—जहाँ उकालोले शरीर थकाउँछ, तर प्रकृतिले मन भरिदिन्छ; जहाँ चिसो हावाले शरीर सिरिङ्ग पार्छ, तर आस्थाले मन न्यानो बनाउँछ; जहाँ पहाडको विशालताले आफू कति सानो रहेछु भन्ने महसुस गराउँछ, तर त्यही विशाल प्रकृतिको एउटा हिस्सा हुन पाएकोमा गर्व पनि लाग्छ; जहाँ तीर्थयात्राले भगवान्सँग जोड्छ र प्रकृतिले आफैंसँग । सायद यही नै गोसाइँकुण्डको वास्तविक जादु हो । गोसाइँकुण्ड पुगेर फर्किन सकिन्छ, तर त्यहाँको त्यो निलो पानी, ती पहाड, त्यो बाटो र त्यहाँ भेटिएको शान्तिबाट मन कहिल्यै पूर्ण रूपमा फर्किन सक्दैन । केही यात्राहरू समाप्त हुन्छन्, तर तिनका अनुभूतिहरू कहिल्यै समाप्त हुँदैनन् । गोसाइँकुण्डको यात्रा पनि मेरो जीवनको त्यस्तै एउटा यात्रा बन्यो—जसको बाटो सकियो, तर सम्झना अझै बाँकी छ ।

अन्तमा, यो यात्रालाई सहज र अविस्मरणीय बनाउन सहयोग गर्नुहुने धुन्चे निवासी आदरणीय मामा ज्ञानेन्द्रनाथ न्यौपाने, देउराली, दिम्सा, चन्दनबारी, चोलाङपाटी र लौरिबिनायकमा न्यानो आतिथ्यता र सत्कारसहितको मिठो भोजन गराउनुहुने मनकारी दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरू, यात्रासँगै जोडिएका ती अपरिचित सहयात्रीहरू, प्रकृतिको मिठो धुन र हामीसँगै लुकामारी गर्दै यात्रामा जोडिएको बादल, चिसो हावा लगायत हाम्रो यात्रामा साझेदार भई सारथी बनेका सबैमा हार्दिक आभार ।

यो एउटा आफ्नै सीमासँगको परीक्षा हो । यो एउटा आस्थाको यात्रा हो । र अन्ततः यो एउटा यस्तो अनुभव हो, जसलाई सम्झिँदा फेरि त्यही बाटोमा हिँड्न मन लाग्छ । आज पनि त्यो यात्रा सम्झिँदा धुन्चे आँखाअगाडि आउँछ । त्यो जंगल सम्झिन्छु । लौरो टेकेर चढेका उकालोहरू सम्झिन्छु । बाटोका ती साना तर विशाल हृदय भएका होटलहरू सम्झिन्छु । चिसो हावा सम्झिन्छु । थाकेका पाइला सम्झिन्छु । लेक लाग्ने उचाइ सम्झिन्छु । जनैपूर्णिमाको धार्मिक चहलपहल सम्झिन्छु । मन्दिरमा जोडिएका हातहरू सम्झिन्छु । तालमा मारिएको त्यो चिसो डुबुल्की सम्झिन्छु । अनि सबैभन्दा अन्त्यमा सम्झिन्छु-गोसाइँकुण्डको त्यो निलो ताल । त्यो दृश्य । त्यो शान्ति । त्यो आस्था । त्यो आनन्द । त्यो क्षण । र मनभित्रबाट फेरि उही शब्द निस्कन्छ—“आहा... गोसाइँकुण्ड !”